MALCOLM-X
Asıl adı Malcolm Little olan siyahi lider 1925'de Omaha Nebraska ABD 'de doğdu. Dört kardeşi beyazlarca öldürülen babası 1931'de faili meçhul bir cinayetle hayatını kaybedince bir kısmı üvey olan yedi kardeşiyle beraber çeşitli ailelerin yanında yetiştirildi. Annesi de akıl hastanesine yatırılmıştı.
Evlatlık verildiği ailenin yanında, Massachusetts’te ilkokulu bitirdi. Lise yıllarında parlak bir öğrenci olan Malcolm, avukat olma hayalleri kuruyordu. Bu hayalini duyan öğretmeni, avukatlığın siyahiler için gerçekçi bir hayal olmadığını söyledi ve bu söz üzerine Malcolm okulu bıraktı.
13 yaşındayken ıslah evine gönderilen Malcolm'un beyaz adamla ilgili olumsuz düşünceleri burada başladı. Ve yaşadığı bazı olaylar bu düşüncelerini keskinleştirdi.
Islah evi okulundan ayrıldıktan sonra Bostona yerleşen Malcolm konser salununda ayakkabı boyacılığı müşterileri zenci olan bir restoranda garsonluk yaparken gece hayatıyla tanıştı. 16 yaşında Boston-Newyork arasında çalışan trende sandaviç satmaya başladı. New York'a gidip geldikçe zencilerin yaşadığı Harlem'i tanıdı. Harlem de çalışmaya başladığı eğlence yerlerinde uyuşturucu ve hırsızlığa kadar giden kirli bir hayatın içine girmişti. Ve sonuçta hırsızlıktan hapse mahkum oldu.
Bu dönemde zenci milliyetçiliğini savunan Elijah'nın görüşlerini benimseyerek hepsi onun anlattığı çerçevede müslüman olan kardeşlerinden bazıları ile görüşmeye ve mektuplaşmaya başladı.
Hristiyanlıktan başka din tanımayan ve beyaz adamın dini olarak gördüğü bu dinden nefret eden Malcolm'un beyaz adama duyduğu kin ve düşmanlık onun Elijah'ın görüşlerini benimsemesini kolaylaştırmıştı. Malcolm 1952'de hapisten çıkınca Elijah'ın kurduğu Nation of İslam hareketine katıldı. Enerjisi teşkilatçılığı ve harekete bağlılığıyla dikkat çekince Elijah onu teşkilat faaliyetleri için çeşitli yerlerde ve en son olarak Harlem'de görevlendirdi. Bundan böyle davanın isimsiz bir hizmetkarı olduğunu belirten "x" soyadını kullanmaya başlayan Malcolm o zamanlar şeytan olarak tanımlanan beyaz adamdan kurtulmayı amaçlayan sözünü sakınmayan korkusuz hareketli bir hatip olarak zenci yerleşimlerini faaliyete geçirdi ve zenci ırkçılığına dayanan hareketin etkin bir savunucusu oldu. Ancak Elijahla arasındaki sıcak ilişki sonraki yıllarda giderek bozulmaya başladı. Ve 1964'de hem Elijah'tan hemde Nation of İslam hareketinden ayrıldı.
Bundan sonra İslam anlayışı değişen Malcolm beyaz adamın şeytan olduğu görüşünden vazgeçti ve müslüman ülkelerin diplomatlarıyla görüşerek islamiyet hakkında bilgi aldı. Öteden beri aklında olan Afrikayla köklerin korunmasını ilişkilerin canlı tutulmasının gerekli olduğunu savunan afroamerikan tezini canlandırmak ve hacca gitmek amacıyla Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkerine seyahate çıktı. Mekkede dünyanın her yerinden gelen farklı ırklarda müslümanlarla tanıştı ve ırk ayrımına dayanmayan bir din anlayışına ulaştı.
Mekkeden Amerikadaki arkadaşına yazdığı bir mektupta Hz.İbrahim Hz.Muhammed (sav) 'in ve diğer bütün peygamberlerin mekanı olan kutsal topraklarda bütün ırk ve renklerden insanlarda gördüğü kardeşlik ruhunu ve cana yakınlıklarından büyülendiğini Amerikada bulunan ırk problemini ortadan kaldıracak islamı anlatmasının şart olduğunu söyleyen Malcolm Amerikaya dönünce gerçek anlamda siyah beyaz kardeşliğini esas alan bir toplum meydana getirmeyi amaçlayan iki teşkilat kurdu. Fakat kısa bir müddet sonra kendine ve ailesine yönelik tehditler almaya başladı. Evi kundaklandı. Bu olaylardan sonra fazla yaşatılmayacağını hisseden Malcolm, o sıralarda kendisiyle sürekli görüşerek biyografisini yazmakta olan Alex Haley'e kitsbı yayınlanmış olarak okumaya ömrü yetmeyeceğini söylemiş ve nitekim 21 Şubat 1965' te Harlem de konuşma yaparken öldürülmüştür. Suikast bir muamma olarak kalmakla birlikte müslümanlar , özgürlükçüler, insan hakları savunucuları ve bir çok grup kendinde Malcolm-x le özdeştirecekleri bir yan bulmuşlardır.
Nur Kösem-Diyanet Radyo Arşivi
